Etkili Ders çalışma yöntemlerinin temelini oluşturan öğrenmeyi etkileyen bazı faktörler vardır. Etkili bir çalışma için bu faktörleri olabildiğince lehimize çevirmemiz gerekmektedir. Öğrenmeyi etkileyen faktörler şu şekilde sınıflandırılabilir:

Öğrenmeyi etkileyen bu faktörlerden en çok bireyden kaynaklanan faktörlerdir etkilemektedir. 

     1) Bireyden Kaynaklanan Faktörler:

A)Türe Özgü Hazıroluş: Öğrenmenin gerçekleşebilmesi için gerekli olan biyolojik altyapı.

B)Olgunlaşma: Öğrenme gerçekleşebilmesi için gerek bedensel ve zihinsel yeterliliktir.( Tek başına öğrenmenin gerçekleşebilmesi için yeterli değildir.) 

C)Hazırbulunuşluk: Olgunlaşma+Yaşantı+İstek(güdü) şeklinde formülüze edilebilir.

 D)Güdü/Güdülenme(Motivasyon): Güdülenme Süreci şu şekilde özetlenebilir:

Davranışa yöneltme açısından güdüler ikiye ayrılırlar:

Kaynağı bakımından güdüler ikiye ayrılır: İçsel güdüler; Bireyi davranışa geçiren güç (güdü kaynağı) kendisindendir. Örneğin: Başarılı olma, meraktan kurtulma, hedeflerine ulaşma, sağlıklı yaşama vb. Dışsal güdüler; Bireyi davranışa geçiren güç dışarıdan kaynaklanır. Örneğin: Yüksek not alma, öğretmenin takdirini alma, harçlık alma, statü elde etme. Burda bireyin öğrenirken daha çok içsel güdülerinden harakete geçmesi daha etkili olacaktır. Bu sebeple içsel güdülerimizi beslemeliyiz. 

E) Transfer(Aktarım) ve Ket Vurma: 

E1-Olumlu Aktarım: Önceden öğrenilen bir bilgi ve becerinin başka bir alanda öğrenilecek olan bilgi ya da beceriyi kolaylaştırmasıdır.   

 E2-Olumsuz Aktarım: Önceden öğrenilen bir bilgi ve becerinin başka bir alanda öğrenilecek olan bilgi ya da beceriyi zorlaştırmasıdır.

 E3-İleriye Ket Vurma: Öğrenilmiş eski bilgi ya da becerilerin öğrenilmiş yeni bilgi ya da becerileri unutturmasıdır. 

 E4-Geriye Ket Vurma: Yeni öğrenilmiş olan bilgi ya da becerilerin eski öğrenilmiş olan bilgi ya da becerinin hatırlanmasını zorlaştırmasıdır. 

 

F)Genel Uyarılmışlık Hali ve Kaygı Düzeyi: Genel uyarılmışlık hali, bireyin çevreden gelen uyarıcıları fark etme derecesidir. Öğrenmede uyarılmışlık halinin düşük ya da yüksek olması zorlanmalara neden olur, o yüzden öğrenmenin iyi bir şekilde gerçekleşmesi için uyarılmışlık düzeyi orta seviyede olmalıdır. Genel uyarılmışlık halini etkileyen 3 temel faktör bulunur: 

 F1-Fiziki Faktörler: Öğrenme ortamının özellikleri. Bireyin bu noktada ortamı kendine en uygun olacak şekilde ayarlaması gerekmektedir. Sıcaklığı,temizliği, ışığı kendisine uygun olacak şekilde ayarlamalı. Gürültüsüz bir ortama yönelmeli. Oturma şekli uykusunu getirecek veya rahatını bozmayacak şekilde düzenlemelidir. Ortamda bulunan bireyin ve dağıtacak her hangi bir şey ortamdan kaldırmalıdır.  

F2-Fizyolojik Faktörler: Temel ihtiyaçlarını karşılamış olmalıdır (Açlık,susuzluk,yorgunluk,uykusuzluk gibi etmenler kötü etkiler bireyi.) 

 F3-Psikolojik Faktörler: Nedeni belli olmayan korku,kaygı,stres,heyecan gibi faktörler. Kaygının çok yüksek veya çok düşük olması öğrenmeyi kötü etkilemektedir. Orta düzey kaygı öğrenmeyi olumlu yönde etkiler. 

  G) Dikkat: Bilincin belli bir noktada toplanmasıdır. Öğrenmenin iyi olması için öğrencinin derse karşı dikkatli olması gerekir.

2) Öğrenme Yöntemi:

a) Aralıklı – Toplu Öğrenme

• Toplu öğrenme sıkışık bir zaman diliminde yapılan öğrenmedir. Örneğin: Vizelere son gün tüm konulara çalışmak gibidir.
• Aralıklı öğrenme geniş bir zaman diliminde yapılan öğrenmedir. Örneğin:Vizelere sene başından beri çalışan öğrenci.
• Kısa süreli başarı için toplu öğrenme etkili bir sonuç verebiliyorken eğer uzun süreli bir kalıcılık istiyorsak aralıklı çalışmak daha etkili olacaktır.

b) Parçalara Bölerek – Bütün Halinde Öğrenme

• Konunun yapısına göre değişebilir isteğe bağlıdır.
• Ele alınan konum yapısına göre öğrenme yöntemleri parçalara bölerek çalışma ve bütün halinde çalışma olarak ikiye ayrılabilir. Hangisinin daha yararlı olduğu ele alınan konuya göre değişmektedir. Konunun çok uzun olduğu, parçalara bölündüğünde, parçaların yeniden bütünleştirilebilmesi için çok çaba harcamanın gerektiği durumlarda bütün halinde çalışmak daha yararlı görülmektedir. Ancak genel olarak eğitim sistemleri parçalara bölerek öğrenmenin kolay ve uygun olduğu konu ve dersler içermektedir. Bu sebeple birey öğreneceği konuya göre kendisi için en etkili olacak yöntemi seçmelidir. Burada önemli olan, konunun bütünü hakkında bir fikir edinerek, hangi noktaya kadar parçalanmasının uygun olacağına karar vermektir.
• Bütün – Parça – Bütün önerilir.

c) Geri Bildirim: Öğrenmenin hedeflerine ulaşılabilirliğini görmek açısından çok önemlidir. Birey kendi öğrenmelerinde takıldığı yerleri belirlemek, çözülen testlerde yanlışlarının doğrusunu öğrenmek şeklinde kendine geri bildirim verebilir. Öğrenme açısından oldukça önemlidir.

3.) Öğrenme Malzemesi

a) Telaffuz Edilebilirlik

Sözel malzemelerin , sözcüklerde telaffuz edilmesi kolay olanların daha kolay öğrenildiği göstermektedir.

b) Algısal Ayırt Edilebilirlik

Çevresindeki şeyleri daha kolay ayırt edebilmesi için yapılan düzenlemelerdir. Birey ders çalışırken önemli olan yerlerin ayırt etmesini kolaylaştıracak şekilde renklendirmeler, işaretler vb. kullanması.

Ör: Ders kitaplarında bazı cümlelerin altının çizilmesi.Renkli kalemle belirlenmesi gibi.

c) Anlamsal Çağrışım

Çok fazla şey bize o sözcüğü çağrıştırıyor ise anlamsal çağrışım uygulanmış demektir. Anlamsal çağrışımları kullanmak uzun süreli bellekte kalıcı izli öğrenmelere sebep olmaktadır.

Ör: İngilizce’de öğrenmesi gereken her kelimeyi geçmişten bir anıya bağlamak.

d) Kavramsal Grup

Listelerin akılda kalacak şekilde kodlanmasıdır.Öğrencinin geçmiş öğrenmelerden çağrışımlarıdır.